Superman


Superman, ook wel 'De Man van Staal' genoemd, is een personage en imaginaire superheld, die zijn eerste verschijning maakte in de Amerikaanse Action Comics #1 in 1938. Sindsdien is Superman een van de populairste en bekendste comic-figuren aller tijden geworden en wordt vaak gezien als een cultureel icoon van Amerika.


Superman is een vast personage binnen het DC Universum en heeft model gestaan voor tal van andere superhelden. Door de jaren heen is het personage steeds verder ontwikkeld en kreeg hij meer superkrachten, een gedetailleerdere afkomst en uitgebreide cast van bijpersonages, zoals een jonge Superman (Superboy), Supergirl, Krypto, Lois Lane en zijn aartsvijand Lex Luthor.

Het personage heeft behalve in strips ook in tal van films,televisieseries en radiohoorspellen meegespeeld, en heeft een uitgebreide merchandising.

 

Ontwikkeling

Superman sloeg in deze vorm wel aan bij een groot publiek, en kreeg al snel een eigen stripserie. De eerste verhalen werden allemaal getekend en geschreven door Jerry Siegel en Joe Shuster. Aanvankelijk was hij nog een vrij radicale held die zijn vijanden hardhandig versloeg, maar toen andere schrijvers de reeks overnamen kreeg hij zijn morele code en ging hij minder gewelddadig gedrag vertonen.

Vervolgens verscheen Superman in verschillende radio- en televisieprogramma’s, zowel als films als in de vorm van spellen. Uiteindelijk verbreedde de superheld zijn horizon en begon ook op internationaal gebied te verschijnen, ook in Nederland.

Biografie

Supermans oorsprong en achtergrond zijn in de loop der jaren vaak aangepast, evenals zijn bekende superkrachten. Ook de tijd waarin zijn verhalen zich afspelen varieert van de jaren 30 van de 20e eeuw (oudste strips) tot vandaag de dag (huidige continuïteit).

Superman werd geboren als Kal-El, zoon van de wetenschapper Jor-El, op de planeet Krypton. Deze planeet stond op het punt te ontploffen, waardoor Supermans ouders besloten hem te evacueren met een ruimteschip. Dit schip werd naar de Aarde gestuurd aangezien deze planeet eveneens een perfect leefklimaat had voor Kryptonianen. Op aarde landde het schip net buiten het kleine dorpje Smallville, waar de Jonge Kal-El werd gevonden en geadopteerd door Jonathan en Martha Kent. Zij noemden hem Clark Kent.

Terwijl hij opgroeide, ontdekte hij dat hij krachten bezat ver boven die van de gewone man. Als volwassen man besloot Clark met deze krachten de misdaad te bevechten. Hij verhuisde naar de stad Metropolis, waar hij een baan als journalist nam bij de krant Daily Planet-krant. Daar werkt hij samen met journalist Lois Lane, met wie hij een romantische relatie onderhoudt. In de huidige continuïteit van de strips zijn de twee getrouwd, al hebben beiden andere relaties gehad door de jaren heen.

Binnen het DC Universum staat Superman bekend als een rolmodel voor veel helden. Hij heeft een sterke morele code waar hij nooit vanaf wijkt. Superman is lid geweest van veel superheldenteams, met name de Justice League. Binnen deze teams heeft hij vrijwel altijd de rol van teamleider.

Omdat hij zich er goed bewust van is dat hij zijn echte thuiswereld heeft verloren, is Superman erg beschermend tegenover de aarde. Hij heeft een sterk gevoel voor rechtvaardigheid, wat vaak wordt toegeschreven aan zijn sobere opvoeding in het plattelandsplaatsje Smallville. Wel wordt vaak duidelijk dat Superman het gevoel heeft alleen te zijn, ondanks zijn vrienden en kennissen die hij als zijn alter-ego, Clark Kent, heeft verkregen. Een belangrijk keerpunt in Supermans leven was toen hij door de schurk Doomsdaywerd gedood.

Krachten en vaardigheden

Supermans krachten zijn in de loop van de jaren steeds verder ontwikkeld.

In de oudste strips waren Supermans krachten nog beperkt. Hij was sterker dan een gemiddeld mens (hij kon een auto optillen), kon hard rennen en zeer ver en hoog springen. Als verklaring hiervoor werd gegeven dat Supermans thuisplaneet, Krypton, een veel grotere zwaartekracht heeft dan de aarde. Daar Supermans lichaam is aangepast aan deze grote zwaartekracht, is hij op Aarde tot meer in staat (hetzelfde effect als astronauten die op de maan hoger en verder kunnen springen dan op aarde).

In de huidige continuïteit van de strip beschikt Superman over een veel groter arsenaal aan krachten. Hij kan nu bijvoorbeeld vliegen, door de meeste materialen heenkijken (alleen met lood heeft hij moeite), hittestralen afvuren uit zijn ogen, heeft bovenmenselijk sterke zintuigen, en kan dingen bevriezen met zijn adem. Supermans spierkracht en onkwetsbaarheid zijn eveneens vergroot. Zo kan hij tegenwoordig bergen verpulveren, een nucleaire explosie weerstaan en overleven in de ruimte zonder zuurstof of ruimtepak. Ook de bron van Supermans krachten is in de loop der jaren veranderd naarmate hij meer krachten kreeg. Een veel gebruikte verklaring is dat Superman zijn krachten dankt aan de Aardse zon. De zon van Krypton was een rode zon, maar die van de Aarde een gele. Onder invloed van een gele zon krijgen Kryptonianen superkrachten. Supermans krachten worden vaak omschreven als “sneller dan een kogel, en sterker dan een locomotief”.

Het tijdstip waarop Superman zijn krachten kreeg varieert per strip. Sommige verhalen gaan ervan uit dat Superman al sinds zijn kindertijd zijn krachten had. In deze strips was Superman in zijn jeugd ook al een held genaamd Superboy. Andere strips gaan er echter van uit dat Supermans krachten zich pas (ver) in zijn tienertijd ontwikkelden.

Superman heeft een grote zwakte: kryptoniet, een stof die afkomstig zou zijn van zijn geboorteplaneet Krypton. Dit kryptoniet komt in verschillende vormen voor, en elke vorm heeft een ander effect op Superman. De bekendste versie is groen kryptoniet, dat Superman zijn krachten ontneemt en hem zelfs fataal kan worden bij te lange blootstelling.

Analyse

Vanwege zijn status als cultureel icoon en het feit dat hij de eerste gekostumeerde superheld was die zijn opwachting maakte in een stripverhaal, is Superman al geregeld bestudeerd door critici en geleerden. Deze studies richten zich voornamelijk op de impact die Superman op de wereld heeft gehad, hoe hij bij heeft gedragen aan het ontstaan van het superheldengenre, en hoe het personage vaak als symbool voor de politieke toestand in de wereld wordt gebruikt. De supermanstrips zijn in de loop der tijd steeds aangepast om aan te sluiten bij de actualiteit. Zo werd Superman net als veel helden tijdens de Tweede Wereldoorlog ingezet als metafoor voor de strijd tegen Nazi-Duitsland en Japan. In de jaren 50 en 60 was hij juist een metafoor voor de strijd tegen de dreiging die de Koude Oorlog met zich meebracht. Ook vandaag de dag wordt het personage nog wel eens aangegrepen om het politieke klimaat duidelijk te maken.

Een belangrijk punt van discussie is het feit dat Superman technisch gezien geen Amerikaan is daar hij van een andere planeet komt, en dus als een immigrant kan worden beschouwd.  Dit heeft volgens critici onder andere bijgedragen aan het ontwikkelen van een grotere tolerantie voor immigranten in Amerika, en benadrukt het feit dat de meeste Amerikanen zelf van immigranten afstammen. 

In mei 2011 besloot DC om Superman openlijk te laten verklaren dat hij geen Amerikaan meer is, iets dat tot veel opschudding leidde onder fans. Dit om een einde te maken aan het idee dat Superman puur Amerika zou vertegenwoordigen, waardoor hij zich eigenlijk niet in internationale conflicten waar Amerika bij betrokken is kan mengen. DC bevestigde echter wel niet te ver te zullen gaan in deze nieuwe richting.

Superman-strips

Superman heeft sinds zijn debuut meerdere malen een eigen stripserie gekregen, en daarnaast in tal van andere stripseries een gastrol gehad. Verder bestaan er naast de primaire continuïteit van het DC Universum ook veel stripseries die tonen wat er gebeurd zou zijn als Superman onder andere omstandigheden op aarde was beland of was opgegroeid. De meeste van deze strips maken deel uit van de Elseworldsreeks.


In andere media

Films

Live-action films

TitelJaarSuperman acteur
Superman (filmserie) 1948 Kirk Alyn
Atom Man vs. Superman 1950
Superman and the Mole Men 1951 George Reeves
Superman 1978 Christopher Reeve
Superman II 1980
Superman III 1983
Superman IV: The Quest for Peace 1987
Superman Returns 2006 Brandon Routh
Superman: Man of Steel 2012 Henry Cavill

Animatiefilms:

  • Superman: The Last Son of Krypton (1996)
  • The Batman Superman Movie: World's Finest! (1998)
  • Superman: Brainiac Attacks (2006)
  • Superman: Doomsday (2007)
  • Justice League: The New Frontier (2008)
  • Superman/Batman: Public Enemies (2009)
  • Superman/Batman: Apocalypse (2010)
  • Superman/Shazam!: The Return of Black Adam (2010)
  • All-Star Superman (2011))
  • Justice League: Doom (2012)
  • Superman vs The Elite (2012)

Televisie

Series over superman:

  • Superman (een reeks korte tekenfilmpjes uit de jaren 40).
  • Adventures of Superman (1952 - 1958)
  • The New Adventures of Superman (animatieserie 1966 - 1970)
  • Superman (animatieserie 1988 - 1989)
  • Superboy (1988 - 1992)
  • Lois & Clark: The New Adventures of Superman (1993 - 1997)
  • Superman: The Animated Series (animatieserie 1996 - 2000)
  • Smallville (2001 - 2011)

Series met Superman in een (grote) bijrol:

  • Super Friends (animatieserie 1973 - 1986)
  • Justice League (animatieserie (2001 - 2004)
  • Justice League Unlimited (animatieserie 2004 - 2006)
  • Legion of Super Heroes (animatieserie 2006 - 2008)

Muziek

Superman heeft voor meerdere artiesten als inspiratiebron gediend, waaronder Donovan ("Sunshine Superman"), de Crash Test Dummies ('Superman's Song'), Grant Morrison, Jim Croce, en The Kinks "(Wish I Could Fly Like) Superman").

Videospellen

Er zijn meerdere videospellen over Superman gemaakt, maar geen hiervan is echt een succes geworden. Een van de bekendste is het spel "Superman" uit 1999, ontwikkeld voor de Nintendo 64. Dit spel wordt gezien als een van de slechtste videospellen ooit. Superman verscheen daarnaast nog in het videospel "Mortal Kombat vs. DC Universe": een spel waarin de brutaliteit van de Mortal Kombat spelen gecombineerd wordt met de wereld van DC. Hierdoor kan de speler kiezen tussen de klassieke Mortal Kombat figuren of de DC figuren (zoals o.a: Superman, Catwoman, Deathstroke, Batman, Wonder Woman, Lex Luthor, Green Lantern, The Joker,...) om de strijd mee aan te gaan. In de verhaallijn hieromtrent krijgt Superman de leiding over Team DC in de strijd tegen Team MK.